Ashbery_To-The-City_2016_collage_11x8.5in_72dpi
John Ashbery, To The City (2016),  mixed media collage, 11 x 8 1/2 in.
Courtesy: Tibor de Nagy Gallery

Nhà thơ John Lawrence Ashbery (Hoa kỳ, s. 28. 07. 1927) bắt đầu thiết kế những tác phẩm cắt dán từ lúc ông còn là sinh viên Đại học Harvard trong thập niên 1940. Có thể nói, khuynh hướng thi ca của Ashbery đi song song với nghệ thuật cắt dán của ông. Các nhà phê bình nghĩ thơ của Ashbery tối nghĩa và trừu tượng, với ngôn từ kết tạo thành những hình ảnh hoặc tư tưởng khó diễn giải. Tương tự, những tác phẩm cắt dán của Ashbery được ảnh hưởng bởi truyền thống Dada, siêu thực và cubist, với cấu trúc giống như những giấc mơ lạ lùng và đôi lúc gây sốc ở người xem. Tuy nhiên, cũng có một số các nhà phê bình nghĩ rằng thi ca và nghệ thuật của Ashbery được xuất xứ từ lý lịch/tâm trạng đồng tính luyến ái của nhà thơ và nếu người đọc hiểu được tâm trạng này thì sẽ hiểu được những ký hiệu và mật mã trong thơ của ông. Thí dụ, bài thơ “Paradoxes and Oxymorons” (“Những Mâu Thuẫn và Nghịch Lý”) của Ashbery so sánh cách đọc một bài thơ như cách một người đồng tính – sống trong một xã hội không cởi mở – phải biết nhận diện người tri kỷ trong một đám đông hiểm ác hoặc dửng dưng. Bức cắt dán “To The City” (Đường vào Thành Phố) của Ashbery vừa như tán dương tình yêu đồng tính vừa như cảnh giác những hiểm nghèo. Trong tranh có hai thanh niên có vẻ đang đợi xe. Gương mặt người thanh niện ngồi biểu lộ sự hân hoan, hứng khởi, với ngón tay cái quặc qua vai ám chỉ hành động muốn quá giang,. Nhưng anh bạn hoặc người yêu đứng bên lại mang khuôn mặt đăm chiêu. Bàn tay quá khổ màu hồng ở đằng sau người thanh niên ngồi có thể tượng trưng cho sự hiểm nghèo, hoặc một cách báo động, hoặc như đang ngăn ngừa một điềm gở sắp xảy ra ở phía thành phố – nhưng trông lại giống như một khu rừng âm u – ở đằng sau. Ngay tựa “Đường vào Thành Phố” cũng có thể là một ký hiệu hoặc sự đánh lạc hướng, vì “thành phố” nằm sau lưng, chứ không phải ở trước mặt – hai chàng thanh niên.

Bức cắt dán trên của John Ashbery – nằm trong số 16 tranh cắt dán của ông hiện đang triển lãm ở Tibor de Nagy (New York) – cũng có thể biểu tượng cho tâm trạng bất an của các công dân Hoa kỳ trước ngày lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng Thống đắc cử Donald Trump. Người dân không biết họ đang bị đi giật lùi vào quá khứ, hay sẽ tiến về tương lai. Và hình ảnh của Krazy Kat xách vali bị nhân vật cảnh sát (một con chó) cầm gậy như chắn đường ở bên phải bức cắt dán làm người xem nghĩ đến vấn nạn của người di dân bị coi là “bất hợp pháp.”

Biên Khảo
“Tự Sướng Trên Lịch Sử” – bình luận chính trị của Đinh Từ Thức 
“Trần Nguyên Đán (1325-1390)-  đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia” (Phần 1) – biên khảo sử học của Lê Tư
“Thư Đến Bạn, Người Đọc” – lời vào thi tập Hải Đảo, Trở Lại của Thường Quán
Một Phật Giáo Phi Tín Ngưỡng, Phi Tôn Giáo- nghiên cứu tôn giáo của Nguyễn Nhân Trí

Sáng Tác
“Hoa Nắng Đức Hòa” – truyện ngắn của Nguyễn Đạt
 Bờ Bên Kia – tiểu thuyết nhiều kỳ của Lưu Thuỷ Hương

Chào mừng bạn đọc đến với tạp chí văn chương Da Màu
những cái tủn mủn cuối năm ở sài gòn
22.01.2017

rồi cười phá với nhau
tự dưng nhớ hai chữ nhớ nhé Apollinaire
hương thời gian mùi thạch thảo bốc hơi
và nhớ nhé ta đợi chờ em đó
ngoảnh nhìn cô gái già bên đường bâng khuâng hỏi thăm cô gái

Rao vặt khẩn: cần "ăn tết"
21.01.2017
Rao vặt khẩn: cần "ăn tết"

– cần
càng nhiều càng tốt nghệ sỹ trình diễn
vừa đi vừa đồng loạt rung-chuông-tô-văn-động
hai cái chuông vốn trời sanh
trong đêm đón giao thừa trước trụ-sở-ủy-ban-nhăn-răng-thành-hồ

Một Phật Giáo Phi Tín Ngưỡng, Phi Tôn Giáo
20.01.2017
Một Phật Giáo Phi Tín Ngưỡng, Phi Tôn Giáo

Theo Thích Ca, muốn diệt Khổ thì phải 1/ nhận biết những loại Khổ trên đời, rồi 2/ nhận biết nguyên nhân của các loại Khổ nầy, rồi 3/ nhận biết rằng có thể đoạn diệt được sự Khổ, và 4/ nhận biết cách thức để đoạn diệt sự Khổ.

Khi mà sự thánh thiện dần tan chảy
20.01.2017
Khi mà sự thánh thiện dần tan chảy

Và chúng ta cũng không còn ngạc nhiên nữa
khi mà sự thánh thiện dần tan chảy
tội lỗi mọc lên
ngoài đời
trên facebook của tôi
và trang nhà của bạn.

Bờ Bên Kia- Chương 1: Bóng tối ban mai
19.01.2017

Tôi chơi squash, bởi vì đó là môn thể thao của sự cô đơn và dối trá. “Täuchung” là ngôn ngữ của squash, có nghĩa là sự lừa gạt và đánh tráo. Một mình tôi trong căn phòng kín mít, giữa những bức tường trắng loang lổ vệt banh đen. Một người, một bóng và những cú bỏ nhỏ tự lừa dối mình. Một người, một bóng và những cú đánh tàn độc tự sát.

nào hay đất nước như một nấm mồ
19.01.2017

ngôn ngữ tiên tri biến dạng từng ngày
dợm chân mưu phản giẫm nát bóng ma tôi
khi mặt trời ngủ mớ cùng con chữ thơ nói lời ân ái
nào hay đất nước như một nấm mồ

Thư đến bạn, người đọc
18.01.2017
Thư đến bạn, người đọc

Joseph Brodsky khuyên “Tuyệt đối, nếu tránh được, hãy tránh, đừng trích dẫn.” Tôi đã một lần ngậm ngợi câu ai trích dẫn Nguyễn Trãi, rằng, “Gốc của nhạc là hòa” để tự hỏi, vậy gốc của thơ là gì? Từ lần đó đến nay đã nhiều năm câu tự vấn vẫn để ngỏ.

chùm thơ Huỳnh Minh Lệ
18.01.2017

sơn tinh cả tháng trốn đi đâu
để cho đá lở rớt trúng đầu
thủy tinh nay biến thành thủy điện
rồi lại mì tôm lại khẩn cầu

HOA NẮNG ĐỨC HÒA
17.01.2017

Anh rùng mình, dấy lên một nỗi thương xót bất lực. Trí tưởng anh bắt đầu âm thầm đào xới tìm kiếm, dần hiện gương mặt, dáng điệu và tiếng nói giọng cười của một người đàn bà. Người đàn bà… anh ngờ rằng… người đàn bà ấy có mối liên hệ đặc biệt với cô bé, một người mẹ chẳng hạn?

Mùa Đông * cách trị liệu chứng trầm cảm cho dì dung
17.01.2017

Cho tôi biết hoa hồng đã phản bội người
cụ thể
chúng theo giá rét
để lại trong tôi những bức ảnh đen trắng
với không khí què quặt

Tự sướng trên lịch sử
16.01.2017
Tự sướng trên lịch sử

Những biến chuyển thời cuộc bất thường bỗng nhiên biến Donald Trump thành một khách lữ hành dạo chơi trên khu vườn lịch sử. Với chiếc cell phone trong tay, cùng với thói quen tweet liên hồi, ông, và chỉ mình ông có thể chọn cho mình một vị trí, chụp hình tự sướng (selfie) với George Washington (kịch bản một), với Charles de Gaulle (kịch bản hai), hay với Richard Nixon (kịch bản ba)

chụp bóng
16.01.2017
chụp bóng

khi bạn không còn làm thơ được nữa
bạn chụp bóng chung
với các nhà thơ nổi tiếng
họ rất cần bạn

ghì khuya, khó nói năng
16.01.2017

người lớn lối
trăng treo bỡ ngỡ
trăng biết ta thân sơ thất sở vì người
động buồn sơ trăng
mênh mang vỡ
ta động then bốn vách
tìm trăng

don’t * ồm ồm
14.01.2017

lết lết lết lết lết
mày bò dọc. tao ngang
tung hoành bê nguyên trụ
cứ vui vẻ chạy làng

sự mê hoặc như lửa
14.01.2017

tôi loài ngựa hoang cổ choàng quá khứ trang điểm cho cái chết
cuộc biến hình ngã úp mặt xuống vũng trăng hoàng hôn
còn đêm nào nữa với cảm xúc thơ sặc sụa không màu

Bob Dylan: Nghịch Lý Giữa Vô Hình và Đa Diện
13.01.2017
Bob Dylan: Nghịch Lý Giữa Vô Hình và Đa Diện

Khái niệm đa-diện-nhưng-vô-hình của Dylan thật ra rất quan trọng đối với ông. Nó thể hiện sự tự do tột cùng của một nghệ sĩ. Không ai có thể bắt hay giam giữ một sinh vật vô hình nhưng đồng thời có khả năng biến hóa thành bất cứ một thứ gì khác.

Wislawa Szymborska: Sự Kinh Ngạc Trong Thơ Hiện Đại
12.01.2017
Wislawa Szymborska: Sự Kinh Ngạc Trong Thơ Hiện Đại

Ưu điểm cao nhất của thơ Wislawa Szymborska là những kinh ngạc liên tục trong dòng thơ của bà. Bà nhận thức một số điều mới lạ, một số điều chưa biết, và một số điều tuy biết nhưng chưa hiểu rõ. Không hướng dẫn, không thuyết phục, bà chỉ trình bày những kinh ngạc cá nhân, người đọc tìm thấy như trong những lúc đi dạo, bất ngờ bắt gặp những ý tứ thích thú, những lời lẽ tâm tình.

Họa sĩ Cao Bá Minh trong thế giới “Vô hạn”
12.01.2017
Họa sĩ Cao Bá Minh trong thế giới “Vô hạn”

Bố cục của tranh được gọi là bố cục mở có nghĩa là không có điểm chính, không có điểm phụ. Chỗ nào quí vị nhìn vào đó là điểm chính. Có người nhìn vào tranh CBM nói là khó hiểu. Thực ra tranh trừu tượng không phải để hiểu. Do đó khi xem tranh trừu tượng không nên tìm hiểu về câu chuyện đằng sau bức tranh mà phải đi theo cảm hứng của người hoạ sĩ khi họ cầm cọ họ xài màu như thế nào , đường đi của nét cọ ra sao. Trong tranh CBM có chiều sâu của nét cọ, cái không gian trong bức tranh

Đường xuyên Á * Bạn biết phải không
12.01.2017

Rồi chúng ta sẽ ngồi bên vệ cỏ
Nhai bánh mì của chú bé con con
Tôi sẽ hái một chùm bông hoa dại
Đem về tặng chú bé hệt tôi nay

Tôn Thất Đào đậm đà tình núi Ngự sông Hương*
11.01.2017
Tôn Thất Đào đậm đà tình núi Ngự sông Hương*

Trong “Các Họa Sĩ Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương” [nxb Mỹ Thuật Hà Nội (1993)], tác giả Nguyễn Quang Phòng đã không công bằng khi “quên nhắc” đến hai vị giám đốc của hai trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định và Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế là Lê Văn Đệ và Tôn Thất Đào, và cũng không in tranh của hai ông.

Mưa trong giấc mơ * Khách vô minh
11.01.2017

Ngày hư vô đi vắng
về trong quê quán vô minh
bay trên sạn đạo của gió
hóa thân vào đường chân trời
trút bỏ bản ngã

Bà và Thiên Đàng
10.01.2017

Đi lạc

Tôi hay đi lạc, phố Bàn Cờ Sàigon chằng chịt dọc ngang mà không bao giờ lạc, sang Mỹ dù cầm bản đồ hay có GPS, vẫn lạc. Tôi cứ nghĩ hay tại mình suy nghĩ khi lái xe nên mới lạc, nhưng không phải, bà con dân mình sống ở Mỹ ai cũng lạc như tôi. Có lần chở mấy đứa bạn, chỉ 1 cái exit, tôi bỏ qua 2 lần, con bạn ngồi phía sau “Lan à! Tao ngủ 1 giấc rồi mà mày vẫn chưa ra khỏi cái exit đó hả?”. Chở bà đi chơi, mỗi lần quay đầu xe (U turn), bà hỏi “đi lạc rồi hả con?”

hành khúc đá cuối mùa
10.01.2017

có những hòn đá người nằm nôi
tã bonsai lót kiểng
dầm tù nước
ngoa truyền cõi giả sơn
triều cung quăn soi bóng
có cánh
nở trường ca nghịt muỗi

Những con sông / Rivers
9.01.2017
Những con sông / Rivers

Tôi đã sống ở thành phố này hơn 40 năm. Chúng tôi không sống gần bên sông, nhưng thành phố được nuôi dưỡng bởi một con sông đẹp chảy qua trái tim của nó. Mỗi sáng khi tôi đi qua cầu bắc ngang con sông để tới sở làm, tôi vẫn nghĩ mình may mắn xiết bao để sống và làm việc ở một thành phố đẹp và thanh bình như thành phố này.

Ở Việt Nam
7.01.2017

chúng ta hằng tin tưởng và luôn muốn
hướng tới các giá trị cao cả (có tính nhân văn!)
đẹp đẽ
tuy nhiên cơ chế/nhà thơ bùi chí vinh – nói
hắn ưa xài chữ cơ chế(!) cái cơ chế
chết tiệt
rệu rã với hùng cửu long (gốc chà dà!)

TỰ ĐIẾU VĂN của ABHINYANA

♦ Chuyển ngữ:
6.01.2017
TỰ ĐIẾU VĂN của ABHINYANA

Trước hết, “tự điếu văn” là một từ do tôi vừa chế ra để diễn tả “điếu văn cho chính mình”. Cũng tương tự như “tự truyện” là “truyện về chính mình”. Tôi không biết từ nào trong ngôn ngữ VN mang nghĩa nầy. Có lẽ vì không mấy ai viết điếu văn cho chính mình nên không có nhu cầu cho danh từ nầy.

gã họa sỹ * áo choàng
6.01.2017

gã khuấy tan linh hồn vào dung dịch đêm
lắng nghe và thẩm thấu
tiếng róng riết rên la của những giấc mơ
mùi vị của triệu triệu tế bào hờn oán
chấm chấm chấm
và trì chiết tấm voan
gã cố vẽ khuôn mặt thời gian và những mỹ ngôn hứa hẹn

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)